Olga Malinkiewicz – kariera, osiągnięcia i wynalazki

Olga Malinkiewicz to polska fizyczka, wynalazczyni i przedsiębiorczyni, która zmieniła sposób myślenia o fotowoltaice. Urodzona we Wrocławiu, dziś jest rozpoznawalna na całym świecie jako osoba, która opracowała metodę drukowania ogniw słonecznych na bazie perowskitów przy użyciu druku atramentowego — technologii tańszej, lżejszej i bardziej elastycznej niż cokolwiek, co do tej pory oferował rynek. W 2024 roku jako pierwsza Polka w historii zdobyła prestiżową nagrodę European Inventor Award — i to dwukrotnie w ramach tej samej edycji. Jej historia to przykład drogi od laboratorium do globalnego rynku energii odnawialnej.

Olga Malinkiewicz — skąd pochodzi i jak zaczęła się jej przygoda z fizyką

Olga Malinkiewicz urodziła się 26 listopada 1982 roku we Wrocławiu. To miasto pozostało z nią na długo — po latach spędzonych za granicą właśnie tu wróciła, by rozwijać swój wynalazek i budować firmę. Zainteresowanie fizyką pojawiło się wcześnie. Jak sama przyznała, zainspirowała ją lektura książki profesora Michio Kaku — zrozumiała wtedy, że fizyka to fascynująca przygoda intelektualna, brama do świata przyszłości. Pewną rolę odegrały też geny i przykład dziadka, Bogumiła Szwabika, wybitnego inżyniera.

Studia nie zawsze były łatwe — Malinkiewicz przyznaje, że bywały momenty zwątpienia. Mimo to nie odpuściła i konsekwentnie rozwijała swoje zainteresowania naukowe, co ostatecznie zaprowadziło ją do przełomowego odkrycia.

Wykształcenie i początki kariery naukowej

Olga Malinkiewicz studia rozpoczęła na Wydziale Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego, po licencjacie przeniosła się na Uniwersytet w Barcelonie, a potem na Uniwersytet w Walencji, gdzie przygotowywała doktorat. Jeszcze jako studentka, w 2009 roku, rozpoczęła pracę w Instytucie Nauk Fotonicznych ICFO.

Później pracowała na Uniwersytecie w Walencji, gdzie opracowała niskotemperaturową technologię wytwarzania elastycznych ogniw fotowoltaicznych na bazie perowskitów, pozwalającą na stosowanie ich na dowolnym podłożu. To właśnie tam narodził się wynalazek, który zmienił jej życie — i który miał zmienić oblicze całej branży energii odnawialnej.

Wynalazek — czym są ogniwa perowskitowe i dlaczego to przełom

Tradycyjna fotowoltaika opiera się na krzemie — materiale ciężkim, sztywnym i drogim w produkcji. Technologia Malinkiewicz zamiast tego oferuje możliwość drukowania warstw aktywnych jak tusz atramentowy na elastycznych podłożach, na przykład folii PET. Dzięki temu panele mogą być stosowane w miejscach niedostępnych dla klasycznej fotowoltaiki — na fasadach budynków, dachach o nietypowej geometrii, a nawet w aplikacjach mobilnych czy wojskowych.

Ogniwa perowskitowe charakteryzują się wysoką wydajnością w przekształcaniu energii słonecznej w elektryczną. Są lepszymi pochłaniaczami światła niż tradycyjnie stosowany krzem, a także cechują się większą elastycznością, lekkością i możliwością zastosowania w różnych warunkach i na różnorodnych powierzchniach.

Drukowane ogniwa słoneczne stworzone przez Olgę Malinkiewicz i jej zespół są na tyle lekkie, że arkusz o rozmiarach jednego metra kwadratowego można łatwo podnieść, trzymając go jedynie pomiędzy dwoma palcami.

Malinkiewicz i zespół Saule Technologies zostali docenieni za opracowanie nadających się do druku, innowacyjnych, elastycznych i cienkich ogniw słonecznych z perowskitów, które umożliwiają bardziej efektywne wykorzystanie energii słonecznej zarówno z naturalnych, jak i sztucznych źródeł. Zastosowanie technologii druku atramentowego powoduje, że produkcja ogniw jest bardziej przyjazna dla środowiska i pozwala na redukcję zużycia energii.

Według dr Malinkiewicz metoda wytwarzania ogniw słonecznych jest bardziej energooszczędna w porównaniu do innych technologii, takich jak systemy odparowywania czy powlekanie wirowe. To nie tylko kwestia ekologii — to też argument ekonomiczny, który sprawia, że technologia ma realną szansę na szerokie wdrożenie komercyjne.

Saule Technologies — od pomysłu do fabryki

Saule Technologies, którą Malinkiewicz współzałożyła w 2014 roku, stała się pionierem w tej dziedzinie na skalę światową. Firma została nazwana na cześć bałtyckiej bogini słońca, Saulė. To nieprzypadkowy wybór — symbolika słońca wpisuje się w misję firmy, która od początku stawiała na energię odnawialną jako odpowiedź na globalne wyzwania klimatyczne.

Współzałożycielami Saule Technologies są Piotr Krych, Olga Malinkiewicz i Artur Kupczunas. W grudniu 2014 roku spółka zaprezentowała w Bostonie pierwszy na świecie drukowany perowskit. To wydarzenie przyciągnęło uwagę mediów i inwestorów z całego świata.

W 2021 roku Saule Technologies uruchomiła pierwszą przemysłową linię produkcyjną we Wrocławiu, gdzie rozpoczęto wytwarzanie paneli drukowanych metodą atramentową. Firma działa przy wsparciu Wrocławskiego Parku Technologicznego. Rozwiązania firmy są testowane w architekturze, przemyśle, elektronice oraz projektach miejskich, a zespół Malinkiewicz współpracuje z globalnymi korporacjami, rozwijając kolejne zastosowania tej technologii.

Saule Technologies jako pierwsza firma perowskitowa na świecie uzyskała certyfikat TÜV dla gotowego do produkcji modułu.

Po powrocie do Polski Malinkiewicz nawiązała współpracę z Wrocławskim Centrum Badań EIT+ i założyła firmę Saule Technologies, zawiązując konsorcjum z instytucjami w Belgii, Szwajcarii, Niemczech i Szwecji. Skala tej współpracy pokazuje, że chodzi o projekt z prawdziwie europejskim zasięgiem, a nie lokalną inicjatywę.

Nagrody i wyróżnienia — lista osiągnięć

Kariera Olgi Malinkiewicz to niemal nieprzerywana seria wyróżnień — od wczesnych nagród studenckich po prestiżowe europejskie laury.

• Za wynalezienie nowej technologii wytwarzania perowskitowych ogniw fotowoltaicznych metodą druku na cienkich i elastycznych warstwach, takich jak folia PET, otrzymała nagrodę Photonics21 Student Innovation Award w 2014 roku.
• W 2015 roku jako pierwsza Polka otrzymała tytuł „Innovator of the Year” w konkursie „Innovators Under 35″ organizowanym przez „MIT Technology Review”.
• W 2016 roku została odznaczona Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski „za wybitne zasługi dla rozwoju nauki polskiej”.
• W 2020 roku została uznana za jedną z najważniejszych kobiet w świecie nowoczesnych technologii przez magazyn Amerykańskiego Towarzystwa Chemicznego.
• W 2021 roku uhonorowano ją nagrodą Planety Lema w dziedzinie technologii za wynalezienie i komercjalizację drukowanych ogniw słonecznych na bazie perowskitów.
• W 2024 roku jako pierwsza Polka w historii zdobyła prestiżową nagrodę European Inventor Award, przyznawaną przez Europejski Urząd Patentowy (EPO).

European Inventor Award 2024 — podwójny triumf w Valletcie

We wtorek w stolicy Malty, Valletcie, polska wynalazczyni otrzymała prestiżowe wyróżnienie przyznawane przez Europejski Urząd Patentowy — European Inventor Award — oraz nagrodę publiczności tego konkursu. Malinkiewicz została wyróżniona w kategorii „małe i średnie przedsiębiorstwa” (SMEs) za technologię opłacalnych i ekologicznych perowskitowych ogniw słonecznych, pokonując konkurentów z Finlandii i Francji.

Podczas uroczystości Malinkiewicz zaprezentowała wydrukowane ogniwo perowskitowe, które zaczęło produkować energię elektryczną nawet bez bezpośredniego światła słonecznego. To jeden z tych momentów, który mówi więcej niż jakakolwiek prezentacja slajdów.

Malinkiewicz i jej zespół zostali wybrani przez niezależne jury spośród ponad 550 kandydatów do edycji 2024 nagrody European Inventor Award.

To wyróżnienie, przyznane po raz pierwszy Polce, jest znaczącym osiągnięciem nie tylko dla samej wynalazczyni, ale również dla całego polskiego środowiska naukowego.

Potencjał technologii — co mogą zmienić perowskity

Ogniwa perowskitowe to technologia przyszłości — można je stosować na każdej powierzchni, a także w kosmosie. To nie jest marketingowe hasło, ale realna perspektywa, którą potwierdzają kolejne badania i wdrożenia.

Urządzenia o niskim zużyciu energii mogłyby całkowicie obyć się bez baterii, jeśli zostałyby wyposażone w perowskitowe ogniwa słoneczne. W przypadku urządzeń o większej mocy, takich jak telefony komórkowe, perowskitowe ogniwa słoneczne mogłyby dostarczać dodatkowe minuty zasilania.

Dzięki zastosowaniu perowskitów, które charakteryzują się zdolnością do absorpcji szerokiego spektrum długości fal świetlnych, nowatorska technologia nie tylko otwiera nowe możliwości zastosowania, ale jest również opłacalna. Firma Saule Technologies, której Malinkiewicz jest współzałożycielką, planuje budowę kolejnej fabryki takich ogniw.

Olga Malinkiewicz — życie prywatne

Ta wrocławska fizyczka, która zrewolucjonizowała myślenie o fotowoltaice, konsekwentnie chroni swoją prywatność. Wiadomo, że ma dwoje dzieci, o partnerze nie mówi publicznie nic. W jednym z wywiadów wspomniała o rodzinie w kontekście technologii — mówiła wprost: „Sama mam dzieci i chciałabym, by w przyszłości na co dzień korzystały z tej technologii.”

W okresie intensywnego rozwoju Saule Technologies łączyła role matki, naukowca i dyrektorki, pracując często po nocach. To obraz, który dobrze oddaje, czym jest budowanie firmy technologicznej od zera — zwłaszcza w branży, gdzie dominują duże korporacje z ogromnymi budżetami badawczymi.

Olga Malinkiewicz dziś — co przyniosły ostatnie lata

Rok 2025 przyniósł zmiany w relacji Malinkiewicz z firmą, którą współtworzyła. Decyzją Rad Nadzorczych obu spółek, w wyniku konfliktu z inwestorami — spółką Columbus Energy i funduszem DC24 — została odwołana z ich zarządów 20 maja 2025 roku. Mimo to jej wkład w rozwój technologii perowskitowej pozostaje niezaprzeczalny — zarówno na poziomie naukowym, jak i biznesowym.

Olga Malinkiewicz to jedna z niewielu polskich naukowczyń, które przeszły pełną drogę: od odkrycia w laboratorium, przez założenie firmy, po globalną rozpoznawalność i nagrody przyznawane przez najważniejsze instytucje europejskie. Jej historia rezonuje szczególnie mocno w Polsce, gdzie sukcesy w zaawansowanych technologiach są wciąż rzadkością.