Finał Angelusa 2026: Kto zdobędzie literacki laur we Wrocławiu?

Finał Angelusa już w październiku – kto sięgnie po laur?

Już 17 października oczy miłośników książek znów zwrócą się na Wrocław, który tego dnia ogłosi laureata lub laureatkę Literackiej Nagrody Europy Środkowej Angelus. To jedno z najważniejszych wydarzeń literackich w regionie, finansowane przez Miasto Wrocław. Poza główną nagrodą organizatorzy przygotowali również plebiscyt czytelników – każdy może zagłosować na jedną z siedmiu książek finalistek. Autor lub autorka, która zdobędzie najwięcej głosów publiczności, otrzyma wyjątkową szansę: literacką rezydencję we Wrocławiu. To nie tylko prestiż, ale i konkretna możliwość twórczego rozwoju w stolicy Dolnego Śląska.

Kazachstan oczami Joanny Czeczott – nominowana książka z lokalnym akcentem

Wśród wybranych do finału dzieł znalazła się publikacja polskiej reporterki Joanny Czeczott. Jej reportaż „Cisza nad stepem. Kazachstan i pamięć o Rosji” (wydany przez Wydawnictwo Czarne) to pozycja, która przyciąga uwagę zarówno znawców historii, jak i czytelników poszukujących głębszego zrozumienia współczesnych problemów Europy Środkowej. Czeczott zestawia przeszłość i teraźniejszość Kazachstanu, tropiąc ślady rosyjskiego wpływu oraz konsekwencje sowieckiej dominacji, sięgającej XIX wieku.

Historia przymusowych przesiedleń – wielonarodowe losy na stepie

Autorka opisuje, jak w czasach ZSRR rozległe stepy Kazachstanu służyły jako miejsce zesłań dla całych grup społecznych – nie tylko dla politycznych przeciwników reżimu, ale i dla intelektualistów czy osób pochodzących z różnych, często odległych krajów. Wśród deportowanych znaleźli się Polacy, Niemcy, Koreańczycy, Czeczeni i przedstawiciele innych narodowości, których losy do dziś stanowią ważny, choć często pomijany, fragment historii regionu. Czeczott nie ogranicza się do przedstawienia faktów – wnikliwie sprawdza, jak pamięć o tych wydarzeniach obecna jest w dzisiejszym społeczeństwie Kazachstanu.

Tabu, które wciąż trwa – dlaczego o pewnych rzeczach się nie mówi?

W swojej książce reporterka analizuje, jak trauma sowieckiej przeszłości bywa przemilczana lub pomijana na rzecz innych wątków historycznych, takich jak losy więźniów łagrów. Zadaje pytania, dlaczego niektóre historie łatwiej zataić niż opowiedzieć oraz jak taki sposób radzenia sobie z przeszłością wpływa na współczesną tożsamość narodową. Poszukiwanie odpowiedzi na te pytania prowadzi czytelnika nie tylko przez archiwa i rozmowy z mieszkańcami, ale przede wszystkim przez zawiłe ścieżki pamięci zbiorowej.

Przeszłość jako fundament współczesności – dlaczego ta książka jest ważna?

„Cisza nad stepem” to nie tylko reporterska opowieść – to także wnikliwa refleksja nad związkiem dziejów Kazachstanu z jego dzisiejszym obliczem. Czeczott pokazuje, że pamięć historyczna nie znika wraz z kolejnymi pokoleniami czy zmianą granic państw. Przeciwnie – kształtuje ona relacje społeczne, polityczne wybory oraz sposób patrzenia na siebie i innych. Książka będzie cenna zarówno dla osób zainteresowanych regionem, jak i dla tych, którzy chcą zrozumieć, jak historia nieustannie wpływa na nasze życie tu i teraz.

Jak się zaangażować? Głosuj w plebiscycie czytelników!

Wrocław, jako miasto otwarte na kulturę, zachęca do udziału w wyborze ulubionej książki spośród finałowej siódemki. Głosowanie to realna szansa, by wpłynąć na literacką mapę Europy Środkowej i zapewnić wybranemu autorowi lub autorce pobyt twórczy w naszym mieście. Szczegóły dotyczące głosowania oraz sylwetki wszystkich finalistów znaleźć można na stronie organizatora.