Kinga Preis – z czego jest znana?
Kinga Preis to jedna z tych polskich aktorek, których twarzy nie trzeba nikomu przedstawiać — sześciokrotna laureatka Polskiej Nagrody Filmowej Orzeł, zdobywczyni Telekamery, Złotej Kaczki i Nagrody im. Zbyszka Cybulskiego. Wrocławianka z urodzenia i z wyboru, która karierę budowała metodycznie — od teatralnych desek po najbardziej wymagające role w polskim kinie autorskim. Filmy Wojciecha Smarzowskiego i Agnieszki Holland, serial „Ojciec Mateusz” czy „Stulecie Winnych” — to tylko część dorobku, który sprawił, że Preis jest dziś uznawana za jedną z najwybitniejszych polskich aktorek swojego pokolenia.
Kinga Preis — kim jest i skąd pochodzi?
Kinga Preis urodziła się 31 sierpnia 1971 roku we Wrocławiu. Jest córką pracownicy administracyjnej Opery Wrocławskiej oraz austriackiego skrzypka Rinaldo Preisa. Jej rodzice rozwiedli się, kiedy ojciec podjął decyzję o przeprowadzce do NRD. Zmarł, gdy Kinga miała siedem lat.
Wrocław towarzyszył jej przez całe życie — tu chodziła do szkoły, tu studiowała, tu zaczynała karierę i tu do dziś jest związana zawodowo. W rodzinnym mieście ukończyła Liceum Ogólnokształcące nr II im. Piastów Śląskich z Oddziałami Mistrzostwa Sportowego. W 1996 roku ukończyła wrocławską PWST. Pełna nazwa uczelni to wrocławska filia Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej im. Ludwika Solskiego w Krakowie.
Początki kariery — teatr i pierwsze role filmowe
W teatrze zadebiutowała już jako studentka w 1994 roku. Na deskach Teatru Polskiego we Wrocławiu pojawiła się w sztuce „Kasia z Heilbronnu” w 1995 roku. W latach 1995–2012 była związana z Teatrem Polskim we Wrocławiu. W tym czasie miała okazję pracować z wybitnymi reżyserami teatralnymi — w wrocławskim teatrze wystąpiła m.in. w takich przedstawieniach jak „Sprawa Dantona” Jana Klaty, „Szajba” Jana Klaty czy „Lalka” Wiktora Rubina.
Debiut filmowy przyszedł w 1996 roku, kiedy aktorka wystąpiła u Krzysztofa Zanussiego w telewizyjnym filmie „Niepisane prawa” (z cyklu „Opowieści weekendowe”). W 1997 roku pojawiła się po raz pierwszy u Michała Rosy w „Farbie”, a w 1998 — w „Poniedziałku” Witolda Adamka, gdzie zagrała narkomanką spodziewającą się dziecka. Za rolę w tym ostatnim otrzymała Nagrodę dla Aktorki Drugoplanowej na Festiwalu w Gdyni. To był wyraźny sygnał dla branży — Preis to aktorka, której warto się przyglądać.
Kinga Preis — filmy, seriale i programy
Kinga Preis to aktorka wszechstronna, której kreacje zapadają w pamięć. Świetnie odnajduje się zarówno w rolach komediowych, jak i dramatycznych, a nawet tragicznych — szczególnie w filmach reżyserowanych przez Wojciecha Smarzowskiego. Jej filmografia obejmuje zarówno głośne produkcje artystyczne, jak i popularne seriale telewizyjne.
Do najważniejszych tytułów w jej dorobku należą:
- „Cisza” (2001, reż. Michał Rosa) — jedna z pierwszych dużych ról, za którą otrzymała nagrodę na Festiwalu w Gdyni
- „Cztery noce z Anną” (2008, reż. Jerzy Skolimowski) — film, który ugruntował jej pozycję w polskim kinie
- „Dom zły” (2009, reż. Wojciech Smarzowski) — mroczny dramat, jedna z ikon polskiego kina dekady
- „W ciemności” (2011, reż. Agnieszka Holland) — film nominowany do Oscara, za który Preis otrzymała Orła
- „Róża” (2011, reż. Wojciech Smarzowski) — w 2012 roku przyniosła aktorce Orła w kategorii najlepsza drugoplanowa rola kobieca
- „Pod Mocnym Aniołem” (reż. Wojciech Smarzowski) — kolejna statuetka Orła za drugoplanową rolę kobiecą
- „Jak najdalej stąd” — jedna z sześciu produkcji nagrodzonych Orłem
- „Córki dancingu” (reż. Agnieszka Smoczyńska) — odważny projekt artystyczny
- „Sala samobójców” (2011, reż. Jan Komasa)
- „Ojciec Mateusz” (od 2008) — serial, w którym największą rozpoznawalność przyniosła jej rola Natalii Borowik, gospodyni rozwiązującego zagadki księdza Mateusza. W serialu gra od 2008 roku.
- „Stulecie Winnych” — jako Bronisława Winna zagrała w tym serialu TVP, który przyniósł jej Telekamerę
- „Ołowiane dzieci” — jedna z nowszych, wysoko ocenianych produkcji
- „Krew z krwi”, „Pakt”, „Kruk” — seriale kryminalne, w których coraz częściej się pojawia
Grała u Rosy, Wosiewicza, Falka, Cywińskiej, Kwiecińskiego, Wojtyszki, Smarzowskiego, Wajdy, Skolimowskiego, Holland i Smoczyńskiej. To lista reżyserów, o której marzy niemal każda polska aktorka.
| Rok | Tytuł |
|---|---|
| 1996 | Opowieści weekendowe: Niepisane prawa – Jolanta |
| 1997 | Pokój 107 – Zośka |
| 1997 | Farba – Majka |
| 1998 | Poniedziałek – Renata |
| 1998 | Dom Pirków – matka Pirków |
| 1999 | Wrota Europy – Hala |
| 2000–2001 | Przeprowadzki – Róża Szczygieł |
| 2000 | Twarze i maski – Agnieszka Horn |
| 2000 | To ja, złodziej – matka Pyzy, prostytutka |
| 2001 | Wtorek – Renata |
| 2001 | Cisza – Mimi |
| 2003 | Symetria – żona Dawida |
| 2004 | Nigdy w życiu! – Kinga |
| 2004 | Kryminalni – Teresa Nowacka (odc. 12) |
| 2005 | Defekt – Malcowa, żona Szymka |
| 2005 | Przybyli ułani – Jadźka, żona Mariana |
| 2005 | Karol. Człowiek, który został papieżem – matka Józefa |
| 2005 | Komornik – Gosia Bednarek |
| 2005 | Boża podszewka II – Maryśka Jurewicz-Lulewicz |
| 2006 | Statyści – Bożena Popławska-Ochman |
| 2006 | Fundacja – Kazia |
| 2006 | Samotność w sieci – Iwona, przyjaciółka Ewy |
| 2006 | Samotność w sieci – Iwona, przyjaciółka Ewy |
| 2006 | Co słonko widziało – brunetka |
| 2007 | Ogród Luizy – psycholog Anna Świątek |
| 2007 | Regina – Anna Raj, siostra Reginy |
| 2008 | Cztery noce z Anną – Anna P. |
| 2008 | Jeszcze raz – Grażyna |
| 2008 | Rysa – Zosia |
| 2009 | Dom zły – Bożena Dziabasowa |
| 2009 | Idealny facet dla mojej dziewczyny – Plesicowa |
| 2010 | Milion dolarów – Bożenka |
| 2010 | Joanna – Staszka Kopeć |
| 2010 | Nie ten człowiek – klientka w sklepie akwarystycznym |
| 2011 | Róża – Amelia |
| 2011 | Sala samobójców – psychiatra Karolina |
| 2011 | W ciemności – Wanda Socha |
| 2011 | Instynkt – Karlikowa (odc. 9) |
| 2012 | Ja to mam szczęście! – Joanna Polak |
| 2013 | Mazurek – Urszula |
| 2013 | Prawo Agaty – Alicja Romaniuk (odc. 50) |
| 2013 | Bez tajemnic – Magda, córka Janiny (odc. 2, 17, 32) |
| 2014 | Bogowie – matka Ewki |
| 2014 | Pod Mocnym Aniołem – Mania |
| 2014–2015 | Krew z krwi 2 – prokurator Reszke |
| 2015 | Córki dancingu – wokalistka Krysia |
| 2016 | Wszystko gra – Roma |
| 2016 | Kaprys losu – Zuzanna Zawada |
| 2018 | Plan B – Natalia |
| 2018 | Pułapka – prokurator Natalia Różańska |
| 2018 | 53 wojny – Krystyna |
| 2019–2020 | Stulecie Winnych – Bronisława Winna (odc. 1-25) |
| 2019 | Mały Grand Hotel – Viola |
| 2020 | Jak najdalej stąd – matka Oli |
| 2021 | Rysa – patolog Grażyna Walińska |
| 2021 | Zupa nic – Elżbieta Makowska, matka Marty i Kasi |
| 2021 | Na chwilę, na zawsze – matka „Candy” |
| 2022 | Silent Twins – siostra Nowak |
| 2022 | Prawdziwe życie aniołów – Agnieszka, żona Adama |
| 2022 | Powrót – Aneta, matka Izy |
| 2022 | Kruk. Jak tu ciemno – Krystyna Stefaniuk, żona Mariusza |
| 2023 | Święto ognia – Józefina |
| 2024 | Gra z Cieniem – więźniarka Staszka Andrus |
| 2026 | Ołowiane dzieci – pielęgniarka Wiesława Wilczek |
| 2027 | Berek (w realizacji) – Anna |
Natalia z „Ojca Mateusza” — rola, która trafiła pod strzechy
Choć Kinga Preis jest ceniona przez krytyków za role w wymagającym kinie autorskim, to właśnie serial „Ojciec Mateusz” przyniósł jej masową rozpoznawalność. Jedną z ważniejszych ról Kingi Preis jest zagranie Natalii w ogromnie popularnym serialu „Ojciec Mateusz”, który opowiada o zagadkach kryminalnych rozwiązywanych przez księdza Mateusza Żmigrockiego, proboszcza jednej z parafii w Sandomierzu. Postać grana przez Kingę Preis bywa zrzędliwa, ale jednocześnie zabawna i oddana proboszczowi. Za jej cięte riposty widzowie bardzo ją polubili.
Ta rola pokazuje wyraźnie, że Preis potrafi bawić się komedią równie sprawnie, jak grać w ciężkich dramatach. Kinga Preis została doceniona przez widzów również za rolę w innym serialu TVP — „Stulecie Winnych”. Czytelnicy tygodnika nagrodzili Kingę Preis Telekamerą za dwie wspaniałe role — Bronisławę Winną ze „Stulecia Winnych” i Natalię z „Ojca Mateusza”.
Nagrody i wyróżnienia — rekordowe osiągnięcia
Kinga Preis jest sześciokrotną laureatką Polskiej Nagrody Filmowej, zdobyła także 10 nominacji, przez co stała się najczęściej nagradzaną i nominowaną aktorką w historii tej nagrody.
Sześć statuetek Orła otrzymała za role w filmach: „Jak najdalej stąd”, „Pod Mocnym Aniołem”, „W ciemności”, „Komornik”, „Wtorek” i „Cisza”. To wynik, który w historii Polskiej Nagrody Filmowej nie ma precedensu.
Do tego dochodzą inne prestiżowe wyróżnienia:
- Złota Kaczka — w 2001 roku w kategorii „Najlepsza aktorka roku”
- Nagroda im. Zbyszka Cybulskiego — w 2006 roku w kategorii „Młodzi aktorzy wyróżniający się wybitną indywidualnością”
- Telekamera „Tele Tygodnia” — podczas 23. edycji nagród „Tele Tygodnia” Kinga Preis odebrała swą pierwszą w karierze Telekamerę
- Wiktor 2011 — w kategorii najpopularniejszy aktor telewizyjny
- Nagrody na Festiwalu w Gdyni — za występy w „Poniedziałku” (1998), „Ciszy” (2001) i „Komorniku” (2005)
- Złote Iglice — w latach 2000–2004
Do tego dochodzi imponująca lista odznaczeń państwowych: „Zasłużony Działacz Kultury” (2002), Brązowy Krzyż Zasługi (2004), Brązowy Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2006), Złoty Krzyż Zasługi (2010) i Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2011).
Smarzowski, Holland, Skolimowski — aktorka wybitnych reżyserów
Jednym z wyróżników kariery Kingi Preis jest to, że regularnie trafia do projektów najważniejszych polskich twórców. Współpraca z Wojciechem Smarzowskim zaowocowała rolami w „Domu złym”, „Pod Mocnym Aniołem” i „Róży” — filmach, które weszły do kanonu polskiego kina. Agnieszka Holland obsadziła ją w nominowanym do Oscara „W ciemności”. Jerzy Skolimowski wybrał ją do „Czterech nocy z Anną”.
Ta lista współprac mówi sama za siebie. Preis nie jest aktorką, która trafia do wielkich projektów przypadkowo — reżyserzy po prostu po nią sięgają, bo wiedzą, że dostają kogoś, kto uniesie każdą rolę, niezależnie od jej ciężaru gatunkowego.
Kinga Preis a muzyka — mniej znana strona talentu
Niewielu fanów zdaje sobie sprawę, że Kinga Preis to nie tylko aktorka, ale też uzdolniona wokalistka. W 2000 roku wraz z Mariuszem Drężkiem wydała płytę z piosenkami Nicka Cave’a zatytułowaną „Ballady morderców”. Jest laureatką Przeglądu Piosenki Aktorskiej we Wrocławiu w 1999 roku, w konkursie interpretacji piosenki, za wykonanie utworu „Przekleństwo Millheaven” Nicka Cave’a.
Aktorka zaprezentowała swój talent wokalny podczas XVIII Przeglądu Piosenki Aktorskiej w spektaklu „Kombinat”, gdzie zaśpiewała utwór „Psy Pawłowa”. Muzyczna wrażliwość i umiejętność interpretacji piosenki to kolejny wymiar jej artystycznej osobowości — nie każda aktorka potrafiłaby zbudować tak spójny muzyczny projekt oparty na repertuarze australijskiego rockmana.
Życie prywatne — partner, syn i wrocławskie korzenie
Partnerem życiowym aktorki jest operator filmowy Piotr Borowiec, z którym doczekała się syna. Poznali się w 1996 roku podczas realizacji spektaklu dla Teatru Telewizji. Preis, świeżo upieczona absolwentka wrocławskiej filii PWST, pracowała nad swoim przedstawieniem dyplomowym. Starszy o 10 lat Piotr Borowiec pojawił się, by zarejestrować spektakl.
Piotr Borowiec przez lata pracował jako operator kamery Teatru Telewizji. Mimo początkowych przeciwieństw losu Kinga Preis i jej partner od ponad 26 lat są ze sobą szczęśliwi. Chociaż ich związek ma bardzo długi staż, para nigdy nie zdecydowała się stanąć na ślubnym kobiercu. Aktorka żartobliwie określa Borowca mianem „nieślubnego męża” lub „konkubenta”.
Prywatnie Kinga Preis jest związana z operatorem filmowym Piotrem Borowcem, z którym ma syna, Antoniego. Chłopak obecnie ma 28 lat. Gwiazda przyznała, że macierzyństwo nie było łatwe, zwłaszcza kiedy godziła je z pracą.
Kinga Preis dziś — aktywna zawodowo i rozpoznawalna jak nigdy
Po niemal trzech dekadach w zawodzie Kinga Preis nie zwalnia tempa. Wciąż pozostaje aktywna zawodowo, podejmując się ról w nowych produkcjach, takich jak serial „Ołowiane dzieci” czy „Gra z Cieniem”. Obecnie jest aktorką wrocławskiego Teatru Polskiego.
Jej pozycja w polskim kinie i telewizji jest ugruntowana — zagrała w 46 filmach i 22 serialach. Zdobyła łącznie 15 nagród oraz 23 nominacje. To bilans, który mówi wszystko o konsekwencji i jakości jej pracy przez całą karierę.
Kinga Preis jest jedyną polską aktorką, która sześciokrotnie zdobyła Orła — Polską Nagrodę Filmową — i jednocześnie posiada największą łączną liczbę nominacji do tej nagrody w historii jej istnienia.
Wrocław pozostaje jej bazą — miasto, w którym się urodziła, studiowała i zaczęła karierę, wciąż jest miejscem, z którym jest związana zawodowo. Teatr Polski we Wrocławiu, PWST, Przegląd Piosenki Aktorskiej — te instytucje były i pozostają częścią jej artystycznej tożsamości.
—