Piotr Wojtasik – muzyka, kariera i osiągnięcia

Piotr Wojtasik to jeden z niewielu polskich muzyków jazzowych, których dorobek można bez przesady mierzyć w dekadach aktywności, a nie pojedynczych projektach. Dwukrotny laureat Fryderyka, wielokrotny zwycięzca rankingu Jazz Top i wykładowca akademicki – to wszystko jeden człowiek, urodzony i związany z Wrocławiem, który przez ponad cztery dekady budował pozycję jednego z najważniejszych trębaczy jazzowych w Polsce. Jego muzyka nie stoi w miejscu: od nowoczesnego bopu lat osiemdziesiątych, przez post-bop i jazz modalny, aż po odważne eksperymenty łączące jazz z chórem synagogalnym. Kto chce rozumieć polską scenę jazzową – musi znać nazwisko Wojtasika.

Wrocław, początki i droga do Katowic

Piotr Wojciech Wojtasik urodził się 10 czerwca 1964 roku we Wrocławiu. Miasto to pozostało z nim przez całą karierę – zarówno jako miejsce zamieszkania, jak i punkt odniesienia dla wielu projektów artystycznych. W 1987 roku ukończył Wydział Jazzu i Muzyki Rozrywkowej Akademii Muzycznej w Katowicach. W czasie studiów grał w Big Bandzie Katowice, Big Bandzie Rotunda, a następnie w zespole After Action Satisfaction.

Pierwszy wrocławski skład, w którym pojawił się Piotr Wojtasik jeszcze w czasie studiów w latach osiemdziesiątych, to Big Band Aleksandra Mazura, w którego mocno zmieniającym się składzie grali również między innymi Piotr Baron. Prawdziwą szkołą zespołowego jazzu okazała się jednak formacja Young Power kierowana przez Krzysztofa Popka. Do autorskiego zespołu powraca, zakładając kwintet New Presentation.

W 1988 roku, razem z grupą New Presentation, wystąpił na festiwalu Jazz Jamboree. Debiut zespołu na festiwalu Jazz Jamboree ’88 przyjęto entuzjastycznie, a Piotra Wojtasika coraz częściej określano mianem „polskiego Wyntona Marsalisa”. To porównanie wiele mówi o ówczesnym postrzeganiu jego stylu – precyzyjnego, zakorzenionego w mainstreemie, ale z wyraźną własną tożsamością.

Styl i muzyczne inspiracje

Styl Wojtasika ukształtowały dokonania amerykańskich trębaczy z lat 60. (m.in. Booker Little), lat 70. (Woody Shaw, Freddie Hubbard) i lat 80. (Wynton Marsalis). Muzyka Wojtasika to synteza nowoczesnego post-bopu z elementami free, spuścizny Coltrane’a i Mingusa.

W latach 80. i 90. reprezentował nurt nowoczesnego bopu, który z czasem przyjął formę bardziej indywidualną, opartą w części na jazzie modalnym z niewielkimi elementami free i muzyki etnicznej. To ewolucja, którą słychać wyraźnie, gdy zestawia się jego wczesne nagrania z albumami z ostatnich lat. Wojtasik nie poszedł w kierunku komercyjnym – rozwijał własny język muzyczny, stopniowo wzbogacając go o kolejne warstwy.

Piotr Wojtasik bywa zestawiany z największymi mistrzami trąbki na świecie. Krytycy jazzowi wprost piszą, że gdyby urodził się w Nowym Jorku lub St. Louis, jego nazwisko byłoby znane globalnie.

Dyskografia – najważniejsze albumy

Pierwszą autorską płytę nagrał w 1990 roku z udziałem czołówki polskiego jazzu: Jana Ptaszyna Wróblewskiego, Wojciecha Niedzieli, Andrzeja Cudzicha i Eryka Kulma. To był solidny fundament pod solową karierę, która rozwinęła się w kolejnych latach.

Uznanie przyniosły mu własne albumy: „Lonely Town” (1995), „Quest” (1997), „Escape” (1997), „Hope” (2003, nagroda Fryderyka), „We Want to Give Thanks” (2006, nagrany w Nowym Jorku z amerykańskimi muzykami: R. Workmanem, B. Hartem, G. Cablesem i B. Harperem) oraz „Circle” (2007, Fryderyk 2008).

W ankiecie Jazz Top magazynu „Jazz Forum” w kategorii trąbka zwyciężał w 1990, 1992 oraz w latach 1994–1996, a album „Lonely Town” zdobył tytuł albumu roku w 1995 roku.

Album „Escape” powstał z udziałem Tomasza Szukalskiego i Macieja Sikały. Współpraca z Szukalskim była dla Wojtasika szczególnym doświadczeniem – Szukalski to była wielka osobowość i genialny muzyk, a obaj muzycy spędzili ze sobą długi, twórczy okres.

Album „Circle” zrealizowano przy udziale poszerzonego składu instrumentów dętych i w towarzystwie legendarnej sekcji Steve’a Lacy’ego: Jean-Jacquesa Avenela (kontrabas) i Johna Betscha (perkusja).

Wydany w 2018 roku album „To Whom It May Concern” stanowi swego rodzaju ukoronowanie 30-letniej kariery Piotra Wojtasika. To dwunasta płyta nagrana pod jego kierownictwem, a materiał zrealizowano w 2016 roku w Les Studios de Meudon we Francji. Złożyło się na niego osiem autorskich kompozycji Wojtasika, wykonanych przez międzynarodowy skład: Viktora Tótha (Węgry), Sylwestra Ostrowskiego, Bobby’ego Few (USA, Francja), Jorisa Teepe (Holandia) i Johna Betscha (USA, Francja).

Kariera Piotra Wojtasika liczy ponad cztery dekady aktywności scenicznej i studyjnej, a na dyskografii pod własnym nazwiskiem widnieje już 14 autorskich albumów. Gościnnie wziął udział w nagraniu ponad kilkudziesięciu albumów.

VOICES – projekt wyjątkowy na każdym poziomie

Projekt „VOICES” jest bardzo mocno związany z Wrocławiem i unikalny pod względem wykonawczym – udział w nim biorą znakomici jazzmani oraz jedyny w Polsce chór synagogalny. Piotr Wojtasik przygotował „Voices” – specyficznie skonstruowaną suitę, gdzie jazz miesza się z ortodoksją sakralnego śpiewu chóralnego oraz klasyką etnicznego śpiewu.

Sześć utworów zawartych na płycie wykonał Chór Synagogi pod Białym Bocianem pod dyrekcją Stanisława Rybarczyka, kwintet Piotra Wojtasika z udziałem Marcina Kaletki (saksofony), Michała Tokaja (fortepian), Michała Barańskiego (kontrabas) oraz Kazimierza Jonkisza (perkusja), a także Magdaleny Zawartko (wokal) i Julii Ziembińskiej (harfa).

Album ma też wymiar głęboko osobisty. Nosi dedykację „In Memory of my Wife Oleńka”, a kompozycje powstały w szczególnym okresie życia i twórczości trębacza, co znalazło wyraźne odzwierciedlenie w ich barwie i brzmieniu. Najistotniejszą wartością albumu jest jego warstwa emocjonalna, wręcz duchowa, wyczuwalna brzmieniem i nastrojem całej sesji. Album „VOICES” był nominowany do nagrody Fryderyka.

Nagrody i wyróżnienia – pełne spektrum

Piotr Wojtasik nagrodzony został najważniejszymi nagrodami w polskiej branży muzycznej – Fryderykiem, Jazzowym Oscarem, Mateuszem i innymi. To rzadki zestaw, który pokazuje, że jego pozycja jest uznawana zarówno przez branżę fonograficzną, jak i przez media publiczne.

Albumy „Circle” oraz „Hope” otrzymały prestiżową nagrodę polskiej branży muzycznej – Fryderyka. Pozostałe, w większości, były do niej nominowane – w tym album „VOICES” zawierający oryginalne kompozycje na septet jazzowy i chór synagogalny. Sam Wojtasik otrzymał dwa Fryderyki: w 2003 oraz w 2008 roku, w kategorii Jazzowy Muzyk Roku.

W 2008 roku sukces był podwójny. Wojtasik zdobył dwa Fryderyki za album „Circle”: Najlepszy Jazzowy Artysta Roku i Najlepszy Jazzowy Album Roku.

W ankiecie Jazz Top magazynu „Jazz Forum” w kategorii trąbka Piotr Wojtasik zwyciężał w 1990, 1992 oraz w latach 1994–1996. Już w latach dziewięćdziesiątych skutecznie konkurował – a czasem nawet wygrywał – jazzowe plebiscyty z Tomaszem Stańką. Obok Stańki jest uznawany za najbardziej cenionego polskiego trębacza.

Współpraca z muzykami światowego formatu

Wojtasik od lat konsekwentnie buduje relacje z czołowymi jazzmanami ze Stanów Zjednoczonych i Europy. Od lat zapraszany jest do współpracy przez legendarnego saksofonistę Billy’ego Harpera. Grał również z G. Bartzem, V. Herringiem, D. Liebmanem, R. Burrage’em i W. Marsalisem.

Wśród muzyków, z którymi Wojtasik współpracował, znaleźli się m.in. David Liebmann, Buster Williams, Ben Riley, Reggie Workman, Vincent Herring, Gary Bartz, Billy Harper, Wayne Dockery i Wes McCraven.

Stale współpracuje z takimi muzykami jak John Betsch, Joris Teepe, Viktor Tóth, Steven McCraven, Nicolas Simion, Michał Barański, Michał Miśkiewicz, Kazimierz Jonkisz, Michał Tokaj.

Spośród polskich muzyków szczególne miejsce zajmuje współpraca z Tomaszem Szukalskim. Wojtasik współpracował z wieloma polskimi zespołami i muzykami, w tym Young Power (1986–90), Quintessence (1993–95), K. Popkiem, J. „Ptaszynem” Wróblewskim, J. Śmietaną, L. Kułakowskim, L. Możdżerem, H. Miśkiewiczem, P. Baronem i T. Szukalskim.

Scena koncertowa – od Wrocławia po Japonię

Piotr Wojtasik nagrywał i koncertował w większości krajów Europy, w Maroku, Izraelu, Kanadzie, Stanach Zjednoczonych, Japonii i Indiach. Koncertował niemalże na wszystkich najważniejszych festiwalach i imprezach jazzowych świata – od USA i Kanady, poprzez scenę europejską, kończąc na północnej Afryce i Japonii.

Materiał z albumu „VOICES” był przedpremierowo prezentowany na koncertach w ramach Sopot Jazz Festival, Jazzu nad Odrą we Wrocławiu i Lotos Jazz Festival – Bielskiej Zadymki Jazzowej. Wrocław pozostaje jego naturalnym centrum artystycznym – to tu realizuje najbardziej ambitne projekty, często we współpracy z lokalnymi instytucjami kulturalnymi.

Pedagogika – profesor z dwóch uczelni

Wojtasik to nie tylko wykonawca – równie ważna jest jego rola pedagoga akademickiego i kompozytora, który stale poszerza granice swojego muzycznego języka.

Jest wykładowcą na poziomie profesora w Instytucie Jazzu i Muzyki Rozrywkowej Akademii Muzycznej w Katowicach. Jest też wykładowcą Akademii Muzycznej im. Karola Lipińskiego we Wrocławiu. Dwie uczelnie, dwa miasta – to rzadka sytuacja, która pokazuje, jak bardzo jest ceniony w środowisku akademickim.

Studenci w Katowicach i Wrocławiu mogą cieszyć się z rad dawanych przez wyśmienitego pedagoga, który sam przeszedł przez wszystkie szczeble kariery – od studenta, przez sideman, aż po lidera własnych projektów i profesora. Taka ścieżka daje mu autorytet, którego nie da się zdobyć wyłącznie przez dyplomy.

Piotr Wojtasik dziś – artysta bez kompromisów

Po ponad czterech dekadach Wojtasik nie zwalnia tempa. Piotr Wojtasik – niekwestionowany wirtuoz trąbki, znakomity improwizator i kompozytor, od przeszło 40 lat przemawia własnym, niepowtarzalnym, muzycznym językiem.

Piotr Wojtasik to światowej klasy trębacz, który nie jest znany szeroko na całym świecie wyłącznie dlatego, że nie urodził się w Nowym Jorku, Nowym Orleanie albo St. Louis. Gdyby był stamtąd, nagraniowy dorobek Wojtasika można by postawić obok największych mistrzów trąbki, a uważałoby tak wielu krytyków i słuchaczy na całym świecie. To opinia, która pojawia się regularnie wśród recenzentów i znawców jazzu – i trudno się z nią nie zgodzić, słuchając jego płyt.

Kolejne projekty, kolejne festiwale, kolejne nagrania z muzykami z różnych stron świata. Wojtasik konsekwentnie robi swoje – bez oglądania się na modę i bez schodzenia z obranej drogi.